Dik l-imbierka logħba Ċess!

Il-ħajja… tista’ tqabbilha ma’ mitt elf ħaġa… ħafna jqabbluha ma’ roller coaster… daqqa tiġri… daqqa bil-mod… daqqa fl-għoli… daqqa fil-baxx… daqqa fid-dlam, rasek ‘l isfel jew b’saqajk iperpru… però hekk x’kontroll għandi jien fuq din il-ħajja roller coaster? Xejn. Il-ħajja hija ħafna iktar minn hekk… il-ħajja hija xi ħaġa sabiħa għax nistgħu noħolmu u noħolqu l-istorja tagħna aħna kif irridu... inħobb għalhekk inqabbel il-ħajja ma’ logħba ċess...

Immaġinaw il-ħajja bħala l-iskakkiera bil-pedini fuqha... il-pedini huma l-opportunitajiet li jiġu quddiemna matul il-ħajja. Kull pedina għandha s-saħħa tagħha li b’xi mod jew ieħor tista’ tinfluwenzalna ħajjitna... b’modi differenti imma kull pedina... sew jekk l-iċken waħda... ir-re jew ir-reġina... kollha importanti f’mumenti differenti. Min qed jilgħab kontrina huwa dak jew dik li qed joffru sfidi biex neżerċitaw dawn l-opportunitajiet, għodod u talenti tagħna.

It-tajjeb tal-ħajja hu li għajr għal-logħba ċess f’kompetizzjoni... ilkoll nistgħu nistaqsu u nfittxu l-għajnuna u nqattgħu ħin skond kemm hemm bżonn biex naħsbu x’ħa jkun il-pass li jmiss...

Ħafna jgħidu li aħna logħba ċess f’idejn l-omnipotenza t’Alla. Nemmen f’Alla aktar mid-dawl t’għajnejja... iżda nemmen li Alla ma jilgħabx ċess bina. Alla jintefa ħdejna f’mumenti differenti ta’ ħajjitna... kultant jilgħab ftit ‘kontrina’ biex itina dik l-isfida li jkollna bżonn biex tqajjimna... kultant ikun hemm biex itina l-għajnuna, dejjem jekk infittxuha minn għandu u nippruvaw naqraw is-sinjali li jibgħatilna... forsi ma jistenniex lilna biss għax irid ilaħħaq m’Alla u max-xitan (hmmm stramba kif Alla stess ilaħħaq m’Alla u max-xitan). Fi ftit kliem... Alla jħallina nilagħbu ċess waħedna... inkella x’sens fiha li ħalaqna liberi mbagħad joqgħod jilgħab bina?

L-għażla mhix bejn jekk tilgħabx jew le... imma kif ħa tilgħab. X’pass ħa nagħmel meta affaċċjat b’din l-isfida? X’opportunitajiet, għodda u talenti ħa nużaw biex naffrontaw l-isfida? Liema pedina ħa nuża? Sa fejn ħa nwassalha biex ngħelibha? L-għażla f’idejk. L-għajnuna qegħda hemm anke jekk mhux dejjem tidher. Il-pedini f’idejk... inti ser tiskopri kif u meta ħa tmexxihom.

Insomma... ħallejtek ħabib għax għandi koċċ pedini x’inċaqlaq...

U l-Istrajk Ikompli...

U l-istrajk ikompli... bħall-imtaten u l-bdabad... dawn in-nies jgħidu li għandhom dritt li jistrajkjaw... imma ovvjament ħaddieħor ma għandux dritt ikun liberu li ma jistrajkjax... ovvjament ħaddieħor ma għandux dritt jidħol il-Belt bil-kumdità kollha... u ovvjament min qed jistrajkja biss għandu d-dritt jintimida u juża l-vjolenza verbali u fiżika fuq min iħossu liberu li jkompli l-lant tax-xogħol tiegħu. Fi ftit kliem... id-dritt ta’ strajk qed iċaħħad id-dritt tal-libertà lil eluf ta’ Maltin fi triqthom lejn ix-xogħol, sptar, u kull fejn dan id-dritt itini lili bħala Malti li mmur.

Jekk kull wieħed minn dawn ix-xufiera jkollu xi qarib mill-Belt u jrid b’emerġenza jmur l-isptar... tgħid jiftħulu t-triq? Tgħid din id-darba jieħdu ċ-ċwievet u l-batterija ta’ l-ambulanza? Tgħid jintimidaw lix-xufier u jniżżlu l-qarib minn fuq l-istreċer?

L-aħwa... iva inkazzat... għax dal-għodu dort dawra tal-beati pawli biex wasalt ix-xogħol... l-għaksa għadha toffendini mill-għafis tal-klaċċ... waqt li serbut wara l-ieħor ta’ karozzi ggwidati mill-pulizija li bl-akbar paċenzja ppruvaw jeħilsuhom mill-invażjoni tal-qatta bdabad li jsuqu kaxxi sofor jew ħomor b’erba’ roti (ġieli b’sitta... skond iż-żaqq tax-xufier)... kellu jgħaddi mill-iskossi kollha sinonimi ma' traffiku staġnat.

Le mhuwiex dritt li tistrajkja għas-skapitu tal-libertà ta’ ħaddieħor. Le mhuwiex dritt li tistrajkja biex tibqa’ tagħmel li trid u li jgħoġbok. Le mhuwiex dritt li tistrajkja jekk toqgħod tintimida lil kull min jgħaddi. Le mhuwiex dritt li tistrajkja biex iżżomm monopolju ta’ servizz bażwi u mnejjek li qatt ma jara titjib. Iżda iva, huwa d-dmir tiegħek għażiż xufier b’żaqq li żżomm bil-flokk ta’ taħt taċ-ċingi tiżbokka mill-qmis ċelesti/verdemar... li tmur lura għal xogħlok u tħalli lil ħaddieħor fil-paċi... it-toroq miftuħin... u lili fid-dritt li neżerċita l-libertà tiegħi għallinqas fi triqti, kull fejn irrid.

Jistrajkjaw...

Għandhom il-wiċċ jistrajkjaw. Ma nafx. Din mhix filosofija u lanqas xi ħsieb ta’ barra minn hawn... hija loġika. Ovvja... kerha l-kompetizzjoni meta tkun tiddomina s-suq, tgħajjat “Move BACK!” bl-addoċċ, “Full up!” għall-iswed u dejjem issib post...imqar fuq l-istaffa għal dik il-bjonda liebsa mqaċċat, dagħa faħxi bl-Ingliż u l-Malti (ikolli ngħid Malti mill-aktar pur) jekk ma tagħtix bqija tajba, tasal x’ħin trid fuq l-istejġ bl-iskuża li kien hemm it-traffik anke fis-siegħat bikrin ta’ kull fil-għodu, u ddaħħan l-Alla li ħalqek kull fejn tmur.

U mbagħad x’nagħmlu? Ovvja hux... nagħlqu t-toroq... inwaqqfu l-pajjiż. Le, mhux hekk, għalfejn ittejjeb is-servizz? Inżebbeġ... l-aħjar triq ‘il quddiem hi li nwerwru l-pajjiż, lil Austin u l-Gvern u anke l-oppożizzjoni l-ġdida ta’ Joseph. Ara b’min irridu nitmellħu!

Xi ngħidu għall-katavri... jistennew bil-ħniena lil sħabna l-oħra xufiera tal-karozzi funebri?... u tal-minibuses li ġabu Park & Ride jaħdem fuq sistema ġdida ta’ Ipparkja u Imxi?

Imma sadanittant... waqt li t-toroq jinsabu full up bil-karozzi ejja lil sħabna x-xufiera ta’ kull qasam ngħidulhom ilkoll għalenija... MOVE BACK PLIŻ!

Qalb it-Toroq

It-toroq... sew jekk kollhom ħofor jew lixxi, ippavimentati jew asfaltati... kollha xi darba jew oħra raw għexieren ta’ eluf ta’ passi u roti... passi ta’ ħafna nies bi storja, roti ta’ karozzi, ta’ muturi, ta’ trakkijiet u ta’ roti misjuqa lkoll min-nies bi storja unika, ilkoll fi triqithom lejn il-vjaġġ tal-ħajja.

Sew jekk Triq ir-Repubblika tal-Belt Valletta... sew jekk ix-Champs Elysees ta’ Pariġi jew Oxford Street f’Londra... jew inkella l-iċken sqaq fl-iżgħar villaġġ u fl-ikbar belt... kull triq rifsu fuqha nies bi storja... storja li tinbena fuq il-passat iżda storja li tista’ wkoll tinbidel matul il-vjaġġ.

Jien u għaddej mit-toroq fil-vjaġġ ta’ ħajti nħobb inħares lejn l-uċuħ... li jvarjaw mhux biss fil-karnaġġjon u l-forma... imma wkoll skond il-ħin tal-ġurnata u l-burdata ta’ l-individwu. L-individwu fi triqtu lejn ix-xogħol, lura għand il-familja jew lejn l-isptar għaż-żjara lil xi ħadd għażiż, lura lejn l-erba’ ħitan tal-kamra, forsi l-unika kamra tiegħu jew tagħha.

Jien u għaddej minn Oxford Street niftakar nies kważi jimbuttawni fi triqithom lejn il-ħajja mgħaġġla li qed jgħixu, minn ħanut għall-ieħor, minn stazzjon għall-ieħor. Fit-toroq ta’ Brussell tara ħafna ġlekkijiet u pożi, ta’ nies li jifilħu jħallsu jew li jpinġu lilhom infushom bħala s-salvaturi ta’ l-Ewropa tal-ġejjieni. Fit-toroq ta’ Vjenna... tara nies kolti u oħrajn kburin bl-istorja li mdawrin biha bil-palazzi, knejjes u toroq eleganti. Fit-toroq ta’ Pariġi tara nies imneħirhom imiss is-sema pero f’għajnejhom tara individwi bi storja wkoll... individwi li ftit huma differenti minni u minnek. Fit-toroq ta’ Sofia tħoss arja tal-komuniżmu għadha tidwi, waqt li fit-toroq ta’ Praga tħoss arja ta’ żgħożija li ħarġet minn era ta’ opressjoni. Fit-toroq ta’ Żagreb tinħass id-dieqa tal-gwerra tal-Balkani waqt li t-toroq ta’ Ljubljana miżgħuda bil-ħajja u kuluri li jispikkaw fl-uċuh ta’ l-individwi. Fit-toroq ta’ Bonn... tħoss ir-riġidità u arja li tqorrob dik ta’ ċimiterju f’din il-belt li xi darba kienet il-kapitali tal-Ġermanja tal-Punent. It-toroq tal-belt ta’ Oswiecem fil-Polonja huma maħnuqa bl-istigma li din il-belt għandha... il-belt li n-Nazisti ta’ Hitler semmewha Auschwitz u li fil-periferiji tagħha inċineraw mijiet ta’ eluf ta’ Lhud... kull wieħed bl-istorja tiegħu. Fit-toroq ta’ Nairobi speċjalment fil-mandraġġi rajt id-dieqa f’qalb persuni li jixtiequ jwittu t-triq f’ħajjithom... nies li ma jistgħux jippjanaw it-triq fit-tul... nies li ma jistgħux iħallsu mediċina, skola u trasport... nies li madankollu jifirhu bl-iċken oġġett u ġest ta’ karità b’turija ta’ ħbiberija. Fit-toroq ta’ Amsterdam, ixxomm riħa taqsam tal-ħaxixa tinħaraq waqt li individwu bi storja għandu bżonn jirrilassa u ma jafx mod ieħor għajr li jiġbed dak in-nifs, u individwu ieħor qed jagħmel hekk biss biex ikompli ma’ sħabu f’avventura f’din il-belt tad-drogi u ż-żina... u ħafna affarijiet sbieħ li ftit nisimgħu dwarhom. Nibqgħu f’Amsterdam u tara tfajliet li xi wħud minnhom ma tpinġihomx, moħlija ġo vetrina biex ikomplu jmexxu l-eqdem negozju u fejn bil-prezz standard ta’ €50 jħallu l-imaġinazzjoni ta’ rġiel li jfittxuhom jew sempliċiment jaqaw għat-tentazzjoni, issir realtà. Tfajliet, ilkoll bi storja, jew qed jippruvaw jibnu din l-istorja. Sadanittant... lil dawn ta’ l-aħħar nawguralhom li jinfetħulhom opportunitajiet ġodda iktar milli jinfetħulhom saqajhom.

Jien u għaddej mit-toroq tal-ħajja iltqajt ma’ nies li inspirawni, oħrajn li għallmuni, oħrajn li ggwidawni, nies fqar u oħrajn inqas, nies ġenwini u oħrajn korrotti jew artifiċjali, nies li ħabbewni u oħrajn li ftit jaħmluni, nies li ltqajt magħhom personalment u oħrajn li qrajt xogħlhom fuq ktieb jew rajtu fuq palk jew skrin, nies li tawni x’nifhem kemm hi sabiħa l-ħajja għal min jaf jgħixha, kemm ma hemm xejn isbaħ mill-verità, mill-onestà u mill-ġenwinità... nies li għallmuni nkun ċar ma’ kulħadd anke jekk kultant ikolli nuża daqsxejn ta’ diplomazija.

Inħossni bniedem ixxurtjajt... li twilidt f’familja li tgħader u qatt ma ċaħditni milli nesplora t-toroq tal-ħajja waqt li dejjem iggwidatni bil-kelma t-tajba... li f’din it-triq iltqajt ma’ persuni li kienu u għadhom ħbieb għeżież għalija... li kont f’relazzjonijiet ta’ mħabba li lkoll għallmuni x’jiġifieri rispett anke f’mumenti intimi... relazzjonijiet li jekk ma fadal xejn minnhom għallinqas baqa’ l-ħbiberija ta’ vera, anke jekk xi kultant ġiet bl-iskossi. Inħossni xxurtjat li l-Mulej laqqgħani wkoll ma’ karattri diffiċli li faċli wieħed jiġġudika però li fl-aħħar kont kapaċi naħdem magħhom xorta. Inħossni xxurtjat ukoll li ltqajt u għadni niltaqa’ ma’ persuni li inqas kapaċi naħdem magħhom... li tawni u jtuni sfida biex inkun nista’ nkompli għaddej fil-vjaġġ tiegħi... nies li ġieli weġġgħuni biex jidhru sbieħ u kapaċi huma iżda kienu nies li għallmuni nżomm sieket u ma naġixxix f’rabja. Dejjem irnexxieli? Le. Jiddispjaċini? Lanqas. Tgħallimt xorta? Iva.

Qalb it-toroq tal-ħajja tgħallimt dejjem. Kultant inħares lejn il-mera u nħares fija nnifsi, inreġġa’ l-memorja u nagħti ħarsa lejn it-toroq li għaddejt minnhom sa issa. Inħares lura u għajr għal affarijiet li ma għandix kontroll fuqhom...niddubita nsibx xi ħaġa li li kieku nasal biex nibdel. Inħares lura u nitbissem. Inħares ‘il quddiem u ma nibżax anke jekk il-ġejjieni mhux dejjem joffri daqsekk ċertezzi. It-triq hija twila u fadalli ħafna x’nitgħallem. Għalhekk ħabib, tlaqtek hawn għalissa... ħa mmur ħa nkompli nitgħallem.