L-Erbgħa, 11 ta’ Novembru 2009

L-Amorin



Ijwa l-aħwa… huwa żmienu mhux hekk? Żmien il-Budget… kulħadd jitkellem fuqu qisu waslet l-aħħar tad-dinja fuqna… u x’ħin qomna  indunajna li għadna ħajjin!

In-nanna Alla jaħfrilha kienet issejjaħlu l-‘Budgie’… fi żmien meta il-Ministru tal-Finanzi kien joqgħod jagħti lista sħiħa tal-prezzijiet tal-prodotti… dak kien il-pjan tal-infieq u l-inkwiet tal-Gvern ta’ pajjiżna… il-prezz ta’ bott tonn taż-żejt… il-prezz tal-bajd u ġobon… il-prezz tal-ħobż…

Insomma... dal-budgie... jew aħjar... l-amorin... jimlilek l-art kollha qxur ta’ żrieragħ u ħmieġ proċessat... iżda bħall-amorin ukoll iferrħek b’dik it-twerżiqa kantata u l-kuluri sbieħ tiegħu. Sew jekk kaħlan, safrani, abjad jew aħdar... l-amorin itik ftit... u joħodlok ftit ieħor. Ijwa ħija... dan l-amorin iferraħ lil Peppi u joqros lil Ċikku fl-istess ħin li joqros lil Peppi u jferraħ lil Ċikku.

Jekk tkun tpejjep... titlob il-Bambin li l-Amorin qatt ma jasal... għax għid li żgur ser jgħolielek dak il-pakkett imsiemer tal-pulmun. Jekk inti tqis ruħek mal-‘kulħadd’ allura aktarx li tistenna bi ħġarek iż-żieda tal-għoli tal-ħajja... imma  marell din qatt m’hi biżżejjed. U jekk inti tpappiha minn fuq it-taxxi tiegħi u ta’ sħabi kollha li jaħdmu... jew għax tirreġistra fil-għodu u tmur tbaqqan xi ħajt siegħa wara... jew ħriġt bord sempliċiment għax xbajt taħdem u wiegħed lil xi tabib kandidat li ser tivvutalu... jew sempliċiment qatt ma ħdimt f’ħajtek u skartajt ix-xogħol għax int purament għażżien... jew ma tixtrix ħalib u ħobż meta s-Super 5 taqbeż il-€100,000 biex ‘tittanta xortik’ b’kemm Alla ħalaq biljetti... allura aktarx int wieħed mill-aktar nies f’dal-pajjiż li b’xi mod misterjuż issib il-wiċċ li tgerger.

Illum iżda ma nisimgħux ministri jgħajtu l-lista tax-xirja... imma nisimgħu kliem tqil bħal Prodott Gross Domestiku... Żvilupp Sostenibbli... Defiċitt... Pakketti ta’ Stimolu... Fond imsejjaħ Mikro-kreditu... imma nsomma... ħafna kliem tqil li jsarraf f’ investimenti ta’ kull xorta skond il-politika tal-Gvern b’ mod li qatt ma tkun tidher li hemm xi ħjiel ta’ ideat min-naħa tal-opożizzjoni... ħafna kliem li jekk tagħsru sewwa qed jgħidlek... ħa ntik ftit minn hawn u noħodlok koċċ minn hemm...

Illum... le... ma nsemmux il-lista tal-prodotti... imma nitkellmu dwar il-prezz taż-żejt, il-kriżi finanzjarja, l-għoli tal-ħajja, il-kjuwijiet fl-isptar, l-ispiżerija tal-għażla tiegħek, il-qagħad fost iż-żgħażagħ, eko-Għawdex, żidiet misterjużi fil-kontijiet tad-dawl u l-ilma, taxxa fuq il-proprjetà... imma ma hemmx li nsibuh aħna ż-żejt?!




[Il-kontijiet tad-dawl u l-ilma jistgħu jsalvawk...]


L-ewwel reazzjonijiet... dawk l-isbaħ... sew jekk Tony Zarb jew Gejtu Vella... ilkoll jgħidu kemm proposti kienu bis-saħħa tagħhom u fl-istess nifs jgħidu li l-Gvern ma semax minnhom.


Għalfejn ħafna ħela ta’ bżieq... programmi bla sugu fuq it-televixin... irjus sħan... diskussjonijiet li ma jispiċċaw qatt...wara li jħammeġ u jgħanni l-amorin meta jkunu diġa suppost saru ħafna diskussjonijiet minn qabel?


Kull sena l-istess storja... min jolqtu tajjeb jgħid li kien bilanċjat... min qiegħed fl-oppożizzjoni jgħid li kien falliment... min ma jkunx jaf x’ħa jaqbad jgħid u jxeqleb ftit lejn il-Gvern jgħidlek li fiċ-ċirkostanzi kien tajjeb... min ixaqleb lejn l-oppożizzjoni imma jrid iżomm sebgħu dritt jgħidlek li fiċ-ċirkostanzi seta’  kien aħjar...

Ma taħsbikx qed tisma’ kummenti minn pajjiżi differenti? Għidli int kieku twilidt f’xi mkien fejn tqumx fil-għodu u ssibx tiekol huwa l-inkwiet tiegħek. Ehh... kieku l-amorin jitkellem!

Relatati: http://www.timesofmalta.com/articles/headlines/budget





L-Erbgħa, 9 ta’ Settembru 2009

Imma... jaħasra


Rieqed fuq sodda komda... saqqu ortopediku... nagħfas swiċċ u jixgħel id-dawl... niftaħ id-doxxa u jinżel ilma sħun, jaħraq jew kiesaħ skond kif irrid... niftaħ il-friġġ u nixrob ilma frisk, koka, fanta, ħalib... li rrid... ninżel isfel nistartja l-karozza u nħossni żvinturat jekk ma tistartjax... mort ix-xogħol... wara mejda u kompjuter b’arja friska ġejja mill-air conditioner... lura d-dar mix-xogħol inbiddel ħwejġi... malja jekk sejjer il-baħar... biċċa xorts jekk ħa nibqa’ d-dar... u x’ħin jasal il-ħin li noħrog nitfa’ xorts ieħor jew qalziet ħafif... u flokk frisk li importanti ma jkunx l-istess tal-bieraħ... u nerħilha fi triqti lejn dak il-flixkun birra, ġelat jew xi biċċa laħam tajba, ċips jew xi berger... lura d-dar insib is-sodda ...


...imma għal Precious, Christian, Diana, Isaac, Helen, Daniel, Richard, Ebeneezer, Wisdom u Happy... il-ħajja għandha prioritajiet differenti. Qabel l-iskola jridu jgħinu ‘l ommhom bil-faċendi... jaħslu l-ħwejjeġ b’idejhom mill-ilma li ġabu minn koċċ kilometri bogħod il-ġurnata ta’ qabel... imorru l-iskola... jaslu lura d-dar u jmorru fit-toroq b’xi dixx fuq rashom ibiegħu ċ-ċekċik li ommhom jew missierhom ikunu xtraw mis-suq fil-għodu. Jekk tiġihom tajba, ibiegħu imqar ħaqq kemm jiswa għoxrin ċenteżmu... u iva, jekk ikunu kapriċċużi, jilbsulek tibdila fil-għodu, u oħra fl-għaxija... l-istess għall-ġimgħa sħiħa.

...imma għall-Gladys, Kwame, Kofi u Ama l-ħajja daħkitilhom b’mod differenti milli daħket lili u lilek. Il-ħajja tathom ix-xorti li ma jkunux jafu b’televixin, internet, sufan, pultruna, remote control, saqqu ortopediku, gwardarobba... u wisq anqas air conditioner. Jekk ta’ sittax ħriġt taħdem... irringrazzja ‘l Alla li ma ħriġtx taħdem fl-għalqa ta’ ħames snin, jew li għax inti t-tifla l-kbira trid toqgħod tiġri bl-iżgħar minn ħutek fuq dahrek waqt li ommok tkun qegħda tipprova taqla’ x’tiekol.

...imma lil dawn it-tfal aħna mdorrijin ngħidulhom “Jaħasra”... u meta ltqajt magħhom, jien u sħabi tajnihom il-bżieżaq biex għamilnilhom logħba... mill-inqas għoxrin minnhom ħarbu jiġru biha d-dar, jaħbuha, jibżgħu għaliha. “Jaħasra”... iżda min hu fil-verità il-jaħasra ġgħeluni nistaqsi: Jien li niftaħ il-vit u ngerger għax l-ilma tiegħi mhux tajjeb għax-xorb... jew dik it-tifla li ġarret gerrycan fuq rasha f’ilma lewn hadrani skur u kuntenta li l-Bambin ipprovda l-ilma fix-xmara? Jien li trabbejt nilgħab bil-kompjuter, ballun, u nċempel bit-telefon... jew dak it-tifel li mar jibża għall-bużżieqa qisu sab xi teżor? Jien li nqatta’ nofs il-ġurnata komdu f’uffiċċju bil-paga dieħla fix-xahar, jew il-missier ta’ familja li mis-sette matinati qam jirgħa n-ngħaġ u jaħsad il-qamħ biex forsi familtu tgħix sa għada wkoll?

Emmnuni... ma nafx min hu l-jaħasra...


Il-Ġimgħa, 10 ta’ Lulju 2009

Povru Majjal!

Hawn min jiskanta u jħossu diżastru għax id-dinja kultant ittih bis-sieq.

Fid-dawl ta’ seħibna l-virus H1N1... ta’ l-iswajn... jew aħjar u b’inqas pepé il-virus tal-majjal... irrealizzajt kemm dal-povru annimal imsejjaħ ħanżir għandu

għalxiex iqajjem rewwixta... id-dinja mhux biss ittih bis-sieq imma saansitra bil-ponn, bil-ħarta, bis-sawt u bil-lembubi.

Mela ejja nibdew minn did-dinja ta’ influwenza li m’hi xejn iktar gravi minn influwenza komuni. Tlaqqmet bħala l-‘influwenza tal-majjali’ li bdiet mill-Messiku (din ta’ issa)... għax ħafna mingħalihom li bdiet mill-majjal... pero fil-verità, kien il-povru majjal li f’każ partikolari fil-Kanada bidwi ta l-marda lill-ħnieżer tiegħu.

Il-Ghana... pajjiż fqajjar iżda stabbli, bi Gvern għaqli u b’demokrazija li taħdem... waqqaf kull importazzjoni tal-laħam tal-majjal... għax ovvjament minn hemm tittieħed... le le!

Bil-kelma fuq fomm kulħadd u l-aktar li tisma’ bħalissa hija ‘swine’... li bil-Malti saret ‘l-iswajn’... għandna influwenza li mxiet fuq pajjiżna wara li laqtet lid-dinja kollha... bħal qisu ħsibna li għal darb’oħra ħa niskansawha. Marda li ġiet fi żmien ħażin... fejn kulħadd jgħidlek taħsel idejk elf darba kuljum fil-ħin eżatt li seħibna l-Gonz għolla l-prezz ta’ l-ilma.

Imma ngħiduha kif inhi... dal povru majjal... jintema sakemm jismen... jinqatel u jittiekel. Xi kulturi ma jikluhx għax jgħidulek li hu annimal maħmuġ, oħrajn bħali jinżlilhom għasel b’dik in-naqra patata l-forn imħawra bil-bużbież. X’jibqa’ fik tkun ħanżir għiduli. Jekk tkun ħanżir tajjeb għan-namra... trid u ma tridx issib il-bidwi jqabbdek mas-sieħba... u ‘jqabbdek’ mhux bħalma sħabek iqabbduk ma’ xi mara qisek qiegħed il-Havana jew il-Coconut tafux... Le, jaqbadlek l-annimal u jilgħablek naqra ta’ logħba mħallta bejn golf u darts. Imma ejja ma nidħlux f’dettall...

Tkun ħanżir ifisser li għandek għallinqas tliet kwarti ta’ Malta u Għawdex iżejnu d-dagħa bik... “Ħaqq għall-ħanzira”, “...dik il-ħanżira Eva”, “... wiċċ dak il-ħanżir...”... povru majjal nerġa ngħid.

Kull bniedem nittien, maħmuġ, jew b’xi laqta ta’ doppju sens fi kliemu... aktarx jgħajruh ħanżir... u xi ngħidu għal xi raġel mimli b’ego sfrenat... jirreferi għall-ġismu bħala l-ħanżir?

Jien ma nafx fejn ser naslu b’dan l-iswajn... u ma nafx inqumx għada bih... imma ħabib ħaqq għall-ħanżira... tkun ħa taqa’ ħażin... ftakar... il-Mulej seta’ bagħtek majjal... fuq platt mal-bużbież u l-patata wara xeba’ dagħa b’kulma fik u b’mewta bíx-xokkijiet... jew xi mkien fejn jitqażżu anke jħarsu lejk... flok il-bniedem bl-istorja li għamlitek dak li int.

Relatati:
Canada: Farmer possibly gave swine flu to pigs
http://edition.cnn.com/2009/HEALTH/05/03/swine.flu.canada/index.html
The world response to flu crisis http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8022516.stm

It-Tlieta, 2 ta’ Ġunju 2009

Uċuh

Qgħadt nosserva nies telgħin u neżlin f’dik li tista’ tgħidilha belt oħra taħt l-art f’Londra… l-underground. Mijiet ta’eluf ta’ wċuh… tondi, kwadri, imkemmxin, tawwalin, xi wħud li ma tpinġihomx… oħrajn li qas kieku tista’ ma tiġik ħajra tpinġihom... uċuh bojod, bin-nemex, bix-xagħar u mingħajru, bil-leħja, daqna, mustaċċi, ruxxana, suwed, somor, u anke safranin. Uċuh li jidħku, oħrajn imħassba, oħrajn bla espressjoni, għajjiena u biċċiet minnhom itik li ttihom bil-ħarta. Uċuh imżewqin b’għajnejn koħol, oħrajn ħodor, kannella jew suwed. Wiċċ ta’ tallab żagħżugħ li ġie jieħu b’idejn in-nies inkluż tiegħi, wiċċ ta’ tfajla asjatika ddoqq il-kitarra u tar-rastamann idoqq it-tnabar. Wiċċ ta’ koppja daħkana mhedija fl-imħabba... u sieħba li bagħtet lis-sieħeb jieħdu ‘l hawn u ‘l hinn flok qaltlu bonġu. Uċuh tat-trabi innoċenti li qas jafu x’laqathom jippruvaw jieħdu nifs fir-rassa, uċuh tat-tfal u żgħażagħ sejrin lura d-dar (jew min jaf fejn) mill-iskola u ta’ rġiel u nisa kbar mexjin fir-rutina ta’ kuljum.

Eluf ta’ wċuh... kull wiċċ... elf storja.

Min jaf x’hemm taħt dik it-tbissima jew tgemgima? Min jaf għala t-tallab spiċċa jittallab u jien komdu bil-paga dieħla jien u niġri fit-toroq ta’ Londra? Min jaf... inti taf?